Kɔnɔwari Samaw ye KANI 2023 kupu ta Nizeriya ɲεkɔrɔ 2 ni 1

Kɔnɔwari ye KANI min labεn, a ka Samaw y’a kupu ta kari feburuyekalo tile 11 san 2024. Nin kεra u siɲε sabanan ye KANI tali la. U ye Nizeriya gosi 2 ni 1 ; kasɔrɔ o tun fɔlɔla ka 1 ni 0 k’u la

Par

Gansira mardi 13 février 2024 à 12:51
Kɔnɔwari Samaw ye KANI 2023 kupu ta Nizeriya ɲεkɔrɔ 2 ni 1

A kεra yeelen tigε ka fili dan bεε ye Alasani Daramani Watara tɔgɔla farikoloɲεnajεkεnε Ebinpe la Anyama kube kɔnɔ. Dɔnkilidalaw n’o ye Alifa Bulɔndi, Orozelini Layo, Tamu Siri ani Timu Payiya, Zεrizi Beyino, Nizeriya dɔnkilidalaw, « kupe dekale » nin bεε ye kεnε laɲaga KANI Kɔnɔwari san 2023 datuguli la.

Nisɔndiyakεnε dan bεε tun don. A dabɔra filεlikεla mɔgɔ 57.094 minnu tun bε yen ka balontan in lajε, k’u ɲεnajε kosεbε. Sanga damadɔ sanni ka ntolantan daminε, tεgεrε sεbεkɔrɔ wara-warala ka Dije Dɔrɔguba ni Geji Seli kunbεn. Fɔlɔ ye Samaw ntolantanna kɔrɔ ye, filanan tun y’u ɲεmɔgɔ kɔrɔ ye. U mɔgɔ fila bεε ye san 1992 janjo kε Samaw fε u ka KANI tako fɔlɔ la Sεnεgali.

Ntolantannaw weleli daminεna. Se mana kε m
ɔgɔ o mɔgɔ ma, jama bε tεgεrεba fɔ. Ntolantankεnε kan, Kɔnɔwari Samaw tun jɔlen bε nin fεεrε in na : 4-3-3 ; kasɔrɔ Nizeriya taw tun jɔlen bε 3-4-2-1. O ye kɔrɔlenko ye, Nizeriya y’a to Kɔnɔwari fɔlɔ ka ntolantan dayεlε. Samaw ɲεmɔgɔ Sεrizi Oriye n’a tɔɲɔgɔnw tun jijalen don kosεbε. Seko Fofana tun bε cεmancε la, Makisi Alεn Garadεli  ani Simɔn Adingara tun bε kεrεdaw fε ; sanga ni waati bεε la, n’u ye cogoya sɔrɔ, u bε balon fili fo Sebasiyan Halεri ma ɲεfε, hali o si ma se ka jaabi ɲuman na kow daminε na. Senkɔrɔmadonnaw tun bε ka kεnε laɲaga kosεbε, k’u ka Samaw lasu ka bila Nizeriya Sεgεbaw la ; kεrεnkεrεnnenya la Wikitɔri Osimεni. U ye gεrεntε sigi Nizeriya dala, ka kεnε tunun o la pewu.

Kɔnɔwari tun bε ɲinin ka bi don kabini ntolantan sanga 34nan na Simɔn Adingara fε ; nka o ma sira sɔrɔ ; Nizeriya sera k’o bali. Hali ni senkɔrɔmadonnaw tun b’u dεgε la nisɔndiya bolo, ntolantanaw kɔnɔnafililen tun don ; sabula hali n’i ye kεnε fan bεε minε, n’i ma bi don ko ma ɲεnabɔ fɔlɔ. Nizeriya sεgεbaw sera k’u ka binin 1 don u ɲεmɔgɔ Wiliyamu Poli Tɔrɔsiti-Ekɔngu fε sanga 38nan na.

O kεlen Nizeriya senkɔrɔmadonnaw ye kule daminε, ka Kɔnɔwari taw da dennen to kɔyɔ-kɔyɔ. O dadenni ma mεεn sen na ; ntolantannaw kεlen k’u firifirili daminε, senkɔrɔmadonnaw fana ye dusu ta ka laɲagali kε. A bε se ka kε, a tun bε Nizeriya ɲεna ko tulon jiginna so kaban ; sabula Kɔnɔwari tun ma deli ka bi don KANI finali ntolantan na, a ye 4 fεn o fεn tan :  1992, 2006, 2012 ani 2015. A ye kupu fila minnu ta, a y’o bεε sɔrɔ penalititanw na. Sεgεnnafiɲεbɔ bε se waati min na, Nizeriya ye bonni fila kε, kelen de tilenna jɔda ma olu la. Kεnεtigiya la a ta tun ye 33% ye, Kɔnɔwari ta tun ye 67% ye. O b’a jira ko hali n’a ka bi 1 tun bε yen, Kɔnɔwari tun b’a kan kosεbε. 

Kɔnɔwari tora ka wo ye sεgεnnafiɲεbɔ kɔfε. O y’a sɔrɔ Nizeriya kɔfεmɔgɔw tununna pewu. Samaw tora ka fεlε bɔ u la. Nka o bεε la nizeriya jɔkɔlɔsila b’a seko jira k’o gεlεyaw latεmεn. Sanga 62nan yεrε la, Kuwaku Kosunu ye bonni min kε, o tun bε ɲinin ka fariya a tεgε ma. Dogodogonin dɔ tanna Simɔn Adingara fε, Faranki Kesiye y’o tu n’a kunkolo ye, ka Nizera kuru jibɔ. Ntolantan kεra 1 ni 1 ye. O kεra gintanba ye senkɔrɔmadonnaw bolo. Samaw m’u bolo jigin tuguni.

 

U tun bε ka telefɔniw yeelenw mεnε k’a jira u ka ntolantannaw na, k’u bε yan, u bε ɲɔgɔn bolo. Balon tora fan kelenma na kεrε kelen kan. Numanyanfan fε, Simɔn Andingara sεgεnbali ɲinεnbali ye ntolan dɔ bon ka na, Halεri senna teliyara ni Nizeriya ntolantannaw ɲεmɔgɔ Tɔrɔsiti-Etɔngu ye, kunbεncogo ma sɔrɔ a la fo jɔ kɔlɔ sanga 81nan na. kɔnɔwari 2 Nizeriya 1. Kulekan wulila ka jɔ sigiyɔrɔw la senkɔrɔmadonnaw fε. A tun tε tεmεn sanga damadɔnin kan bilen, degelikaramɔgɔ Emεrisi Fayi n’a ka cεdenw k’u siɲε saba kε KANI kupu tali la.

A tɔ tun tora sanga wolonwula min ye, o janyana kosεbε Kɔnɔwari Samaw bolo senkɔrɔmadonna dɔ ka fɔ la. Nka, o y’a sɔrɔ dɔw wulila k’u jɔ dɔn ni tεgεfɔ la fan bεε fε. U tun b’a fɔ, « an ye KANI labεn, k’a kupu ta ; hakililajiginko ma tεmεn o kan ». Ntolantan in filefiyεla tun ye Moritani jamanaden ye ; a ma mεεn, o ye file fiyε ka ntolantan kuncε. Kɔnɔwari kεra Afiriki ŋana ye. Nin kεra nisɔndiya dantεmεn ye Alasani Daramani Watara tɔgɔla farikoloɲεnajεkεnε na. Senkɔrɔmadonna dɔ ko, « ne wasara. An ye sebaaya sɔrɔ. A tun fɔra ko an bε sebaaya sɔrɔ, wa o kεra ». Yanni kolabεnnaw ka labεn kε ka medayiw dili daminε, « kupe dekale » fɔlɔ kεra, ka Ala m’an hinεna Dj Arafati la, o fana ka dɔnkili bilala a la, ka KANI fasa da o kan.

Maki ka fɔ la, « anw gosira nin ntolantankεnε kelen kan yan 4 ni 0 ; nka Ala ka bon, an filε ka sebaaya sɔrɔ o kɔfε ». Sanni Kɔnɔwari jamanakuntigi Alasani Daramani Watara ka kupu don Samaw ɲεmɔgɔ Garadεli bolo, ŋunuŋunu carinna, ko Kɔnɔwari jamana bε ntεnεn feburuyekalo tile 12 bila u tε baara kε, k’a sababu kε nisɔndiya ye ka Samaw dεmεn u ka seli la. 
Lεrε 24 sanni ntolantan laban in ka daminε, Afirikidisidi ye RDKongo gosi 6 ni 5 ka j
ɔyɔrɔ sabanan sɔrɔ. Ntolatan kuncεra 0 ni 0 la, penaliti duuru tanni na, Afirikidisidi ye 6 don, RDKongo ye 5 don.

 

Laji M. JABI

Dɔkala Yusufu JARA

Dɔkala Yusufu Jara

Nin fana kalan : AES jεkulu : Fangabulonko ni waleyali faranfasiyara

Sahelikungo jamanaw ka jεkulu (kɔnfederasɔn) sigili senkan, o ɲεbila-poroze ani a jamanakuntigiw ka lajε lataamasariya fεsεfεsεra ka bεn u kan. Sεbεn ninnu donna Mali jamanakuntigi Kolonεli Asimi Goyita, Burukina Faso jamanakuntigi Kapitεni Ibarahimu Tarawele ani Nizεri jamanakuntigi.

Nin fana kalan : Baarakεkulu I « bεn, fɔkabεn ani donɲɔgɔnna jamana kɔnɔ » : Laɲininw bε tali kε faso haminankow la

Ciden minnu bε Malidenw yεrε dama cε sigikafɔba kεnε kan, u y’a ŋaniya kumaɲɔgɔnya sigikafɔ in da ka yεlε kojugubakεlaw ye, ka silamεdiinε dungew don an n’u cε kɔrɔfɔw la. U y’a ɲinin fana, ko ka kuranko gεlεya furakε joona walasa hakilisigi ka na mɔgɔw la.

Nin fana kalan : Sigikafɔba Malidenw yεrε dama cε : Ko sera a kuncεyɔrɔ ma bεn sɔrɔli la

Faso tɔgɔla sigikafɔba min daminεnen filε, o bεna kε sababu ye Malidenw ka kumaɲɔgɔnyaw kε u ni ɲɔgɔn cε ka furaw dajira gεlεya kofɔlenw na. A ka kan ka se ka hadamadenya juru caanin an cε, ka dɔ fara ku-ɲɔgɔn-kan fanga kan ani ka na ni bεn kutaala jan ye..

Nin fana kalan : Sεnε kolatigεkulu ka lajεba 14nan : Bεnkanbaw ni kandilibaw

Furancεlafanga jamanakuntigi Kolonεli Asimi Goyita ye laseli kε tarata awirilikalo tile 30 san 2024, ko gɔfεrεnaman bε sεnε kεfεn minnu di, tεmεn bε kε n’o ye. O siratigε la, angεrε (ire) kg50 bɔrε ye sefawari dɔrɔmε ba fila ani kεmε seegin (d2 800) ye, farafinnɔgɔ kg50 .

Nin fana kalan : Baarakεlaw tɔgɔla don diɲε kɔnɔ : Laada labatora

San o san mεkalo tile 1lɔ ye baarakεlaw tɔgɔladon ye diɲε kɔnɔ. O hukumu kɔnɔ, Mali baarakεlaw lafasatɔn minnu bε UNTM jεkuluba kɔnɔ, olu ye yεrεjirataama kε jamana ka yεrεmahɔrɔnya kεnεba kan. A kεra kεnε ye, min kɔrɔfɔw bolila hadamadenya basigili ni ɲεtaa laɲini.

Nin fana kalan : Kojugubakε kεlεli : Boli banna kojugubakεkulu « Daesh » kuntigi lakodɔnnenba Hugo bolo

Mali sɔrɔdasiw ye kojugubakεla Hugo faga Indelimani kεlεdaga la Gawo mara la. Kabini Mali y’a ŋaniya k’a mεru don Irisijamana na sɔrɔdasiko nasira la, an ka lakananbaaw b’a la ka sebaayaw sɔrɔ dɔrɔn kojugubakεlaw kan..

Tigi ka sεbεnniw

AES jεkulu : Fangabulonko ni waleyali faranfasiyara

Sahelikungo jamanaw ka jεkulu (kɔnfederasɔn) sigili senkan, o ɲεbila-poroze ani a jamanakuntigiw ka lajε lataamasariya fεsεfεsεra ka bεn u kan. Sεbεn ninnu donna Mali jamanakuntigi Kolonεli Asimi Goyita, Burukina Faso jamanakuntigi Kapitεni Ibarahimu Tarawele ani Nizεri jamanakuntigi Zenerali de birigadi Abudurahamani Tiyani bolo u k’u fεlaw di u kan, u ka lajε nata la.

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié lundi 20 mai 2024 à 15:39

Baarakεkulu I « bεn, fɔkabεn ani donɲɔgɔnna jamana kɔnɔ » : Laɲininw bε tali kε faso haminankow la

Ciden minnu bε Malidenw yεrε dama cε sigikafɔba kεnε kan, u y’a ŋaniya kumaɲɔgɔnya sigikafɔ in da ka yεlε kojugubakεlaw ye, ka silamεdiinε dungew don an n’u cε kɔrɔfɔw la. U y’a ɲinin fana, ko ka kuranko gεlεya furakε joona walasa hakilisigi ka na mɔgɔw la.

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié jeudi 09 mai 2024 à 11:27

Sigikafɔba Malidenw yεrε dama cε : Ko sera a kuncεyɔrɔ ma bεn sɔrɔli la

Faso tɔgɔla sigikafɔba min daminεnen filε, o bεna kε sababu ye Malidenw ka kumaɲɔgɔnyaw kε u ni ɲɔgɔn cε ka furaw dajira gεlεya kofɔlenw na. A ka kan ka se ka hadamadenya juru caanin an cε, ka dɔ fara ku-ɲɔgɔn-kan fanga kan ani ka na ni bεn kutaala jan ye..

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié mercredi 08 mai 2024 à 12:36

Sεnε kolatigεkulu ka lajεba 14nan : Bεnkanbaw ni kandilibaw

Furancεlafanga jamanakuntigi Kolonεli Asimi Goyita ye laseli kε tarata awirilikalo tile 30 san 2024, ko gɔfεrεnaman bε sεnε kεfεn minnu di, tεmεn bε kε n’o ye. O siratigε la, angεrε (ire) kg50 bɔrε ye sefawari dɔrɔmε ba fila ani kεmε seegin (d2 800) ye, farafinnɔgɔ kg50 bɔrε ye d600 ye, nɔgɔ fin n’o ye angεrε DAP ye, o kg50 bɔrε ye dɔrɔmε ba saba ani kεmε duuru (d3 500) ye. Kɔɔri koloma kg1 bε minε sεnεkεlaw bolo d60 la.

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié lundi 06 mai 2024 à 11:08

Baarakεlaw tɔgɔla don diɲε kɔnɔ : Laada labatora

San o san mεkalo tile 1lɔ ye baarakεlaw tɔgɔladon ye diɲε kɔnɔ. O hukumu kɔnɔ, Mali baarakεlaw lafasatɔn minnu bε UNTM jεkuluba kɔnɔ, olu ye yεrεjirataama kε jamana ka yεrεmahɔrɔnya kεnεba kan. A kεra kεnε ye, min kɔrɔfɔw bolila hadamadenya basigili ni ɲεtaa laɲininw kan.

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié jeudi 02 mai 2024 à 10:47

Kojugubakε kεlεli : Boli banna kojugubakεkulu « Daesh » kuntigi lakodɔnnenba Hugo bolo

Mali sɔrɔdasiw ye kojugubakεla Hugo faga Indelimani kεlεdaga la Gawo mara la. Kabini Mali y’a ŋaniya k’a mεru don Irisijamana na sɔrɔdasiko nasira la, an ka lakananbaaw b’a la ka sebaayaw sɔrɔ dɔrɔn kojugubakεlaw kan..

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié mardi 30 avril 2024 à 11:49

Mali baarakεlaw lafasatɔnba (UNTM) ka lajεba 14nan : Yakuba Katile sugandira san 5 kura kuntaala kama

UNTM biro kura mɔgɔ ye 53 ye. U ye lahidu ta, ko furakεcogo ani laɲinin minu kεra a ka sigikafɔw senfε, olu bεna kε sisinnan ye sarati kura in kɔnɔ.

Par Dɔkala Yusufu Jara


Publié lundi 29 avril 2024 à 11:58

L’espace des contributions est réservé aux abonnés.
Abonnez-vous pour accéder à cet espace d’échange et contribuer à la discussion.
S’abonner