Minisiriw ka araba zuluyekalo tile 16 san 2025 laadalatɔnsigi laseli

Minisiriw y’u ka laadalatɔnsigi kɛ kunun jamanakuntigiso la Kuluba araba zuluyekalo tile 16 san 2025. A ɲɛmɔgɔya tun bɛ furancɛlafanga jamanakuntigi Zenerali darimɛ Asimi Goyita bolo.

Par

Gansira jeudi 17 juillet 2025 à 10:46
Minisiriw ka araba zuluyekalo tile 16 san 2025 laadalatɔnsigi laseli

Don baara bolodalenw kɔfɛ, minisirilajɛ jɛnna ni :

- poroze sariya dɔw ye ;

- ka mɔgɔ dɔw sugandi ka bila jɔyɔrɔ dɔw la ;

- ani ka kumaɲɔgɔnya dɔw lamɛn.
 
SARIYAKOW DAKUN NA


1.    Basigi ni siwiliw lakananni minisiri ka laselisɛbɛn kunkan, minisirilajɛ jɛnna :

a.    ni dekere poroze dɔ ye, min bɛ bugunnatigɛsɛbɛn walima kariti biyometiriki fangabulonya ;
b.   ni dekere poroze dɔ ye, min bɛ faso tɔgɔla pasipɔri fangabulonya.

Walasa ka se ka hadamadenw taa ka segin nɔgɔya kannabila kɔnɔ Saheli kungo basigiko nasira la, saheli kungo kɔnfederasɔn tɔndenjamanaw jamanakuntigiw y’a ŋaniya ka dugutaasɛbɛnw ni bugunnatigɛsɛbɛnw kɛrɛnkɛrɛn, k’u mabɛn AES kɔnɔ.

Kabini bɛn kɛra u mabɛncogow kan Burukina Faso, Mali ani Nizɛri basigi minisiriw fɛ nowanburukalo tile 22 san 2024 Bamakɔ, saheli kungo jamanaw ka kɔnfederasɔn ɲɛmɔgɔba ye dugutaasɛbɛn dɔ fagabulonya awirilikalo tile 18 san 2025, saheli kungo jamanaw tɔgɔ la, min bɛ wele « e-passeport AES » ani saheli kungo kɔnfederasɔn jamanaw tɔgɔla bugunnatigɛsɛbɛn dɔ, min bɛ wele « Carte d’Identité biométrique AES ».

Dugutaasɛbɛn in ni bugunnatigɛsɛbɛn in dilanni ka kɛɲɛ ni diɲɛ siwiliko pankurunfɛtaamako hakɛw ye bugunnatigɛsɛbɛnkow ni dugutaasɛbɛnkow la.
Dugutaasɛbɛnw ni bugunnatigɛsɛbɛnw cogoyaw mabɛnni b’a to bɛnkansɛbɛn min bɛna kɛ  u ka se ka kɛ AES tɔgɔ la, o bɛ waleya ni pasipɔri ani bugunnatigɛsɛbɛn dilanni ye, k’u taamasiyɛnw kɛ ka kɛɲɛ ni AES kɔnfederasɔn cogoya ye.

Dekere poroze ninnu, bɛn kɛra minnu kan, u b’a to dugutaasɛbɛn ni bugunnatigɛsɛbɛn basigilenw ka sɔrɔ ka bila sigidalamɔgɔw ka bolo kan walasa ka se ka yɛlɛma ɲuman don kɔlɔsili ani hadamadenw taa ka segin cogoya la ani ka jigisigi kɛ mɔgɔw taa ka seginw na u kuntilennaw ka dɔn.

2.    kɔkankow ni diɲɛ tɔnbaw cɛ koɲɛnabɔ minisiri ka laselisɛbɛn kunkan, minisirilajɛ jɛnna ni sariya poroze dɔw ye juruko bɛnkansɛbɛn dɔ kunkan, min bolonɔbilala Bamakɔ feburuyekalo tile 20 san 2023, Mali gɔfɛrɛnaman ni Afiriki yiriwali nafolo cɛ, dɔ farali kologɛlɛya fanga kan baloko ni balocogo ɲuman basigili la, o porogaramu dakun 2nan musakako la saheli kungo kɔnɔ.

N’o bɛnkansɛbɛn in ye, Afiriki yiriwali nafolo bɛna u ka wari miliyɔn 25 juru don Mali gɔfɛrɛnaman na n’o bɛ bɛn sefawari miliyari 21 ani miliyɔn 340 ani ba 100 ma.

Porogaramu in waleyali , n’o ye juru in takun ye, a b’a to dɔ ka se ka fara waati kuntaala jan kɔnɔ, sɛnɛ-jirituru-baganmara ani mɔnni sɔrɔ jɔlɔkɔ nafa kan saheli kungo kɔnɔ, ka dɔ fara dɔnniyaw kan mɔgɔw mabɛnni na ni waatiyɛlɛma faratikow faamuyacogo ɲuman ye ani ka dɛmɛn don dɔ bɔli la waatiyɛlɛma kɔlɔlɔ jugu fanga la.


3.    Dugubaw jɔli, soko, dugukoloko, jamana dugukolo labɛnni ani jama minisiri ka laselisɛbɛn kunkan, minisirilajɛ jɛnna ni dekere poroze dɔw ye dugukolo dɔw latɛmɛni na taamakow ni sira dilan minisiriso ma, n’o ye titirifɔnse n°10342 ye Kayi sɛrɛkili kɔnɔ, titirifɔnse n°1309 Sikaso sɛrɛkili kɔnɔ, titirifɔnse n°209 Segu sɛrɛkili kɔnɔ, titirifɔnse n°341 Tumutu sɛrɛkili kɔnɔ ani titirifɔnse n°2612 Gawo sɛrɛkili kɔnɔ.
 
Dugukolo ninnu fiyɛw : Kayi ta m231,98 ; Sikaso ta m278,48 ;  Segu ta m211,49 ; Tumutu ta m244,54 ; Gawo ta hm21 ani m217,99. Cakɛda min bɛ wele tubabukan na ɛnsititi pedagoziki di Mali, o bɛ kɛnɛ ninnu kan.

MƆGƆ DƆW SUGANDILI KA BILA JƆYƆRƆ DƆW LA


Minisirilajɛ ye nin mɔgɔ ninnu sugandi ka bila jɔyɔrɔ dɔw la :

KUNNAFONI, NUMERIKI SƆRƆ NI FANGA KA BAARA YƐLƐMA KURA MINISIRISO

-    Telefɔniko mabɛnni fɛɛrɛ kuraw ni kunnafoni ni kumaɲɔhgɔnya ani pɔsitiw, ka ɲɛsin kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya kɛcogo kura fɛɛrɛw ma, o jɛkulu mɔgɔ Mali la :
Abudulayi KULUBALI, numeriki mabɛnni dɔnbaa ŋana.

-    Telefɔniko mabɛnni fɛɛrɛ kuraw ni kunnafoni ni kumaɲɔhgɔnya ani pɔsitiw, kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya kɛcogo kura fɛɛrɛw ka ɲɛsin pɔsitikow ma, o jɛkulu mɔgɔ Mali la : Isiyaka ALIHABIBU, sariyakow dɔnbaa ŋana.

KUMAƝƆGƆNYAW DAKUN NA


1.    Baarako, gɔfɛrɛnaman baara ani hadamadenya fɔkabɛn minisiri ka laselisɛbɛn kunkan, minisirilajɛ ko a y’a mɛn ni bataki ye basigi ni kɛnɛya baara la an’a fɛɛrɛ bolodalen san 2025-2029 kama.

Basigi ani kɛnɛya baara la, o jatelen bɛ i n’a fɔ hadamadenya hakɛ dɔ, yɛlɛma ɲuman doncogo baara kɛcogo la, k’a to sangaɲɔgɔnya ka lawuli cakɛdaw cɛ ani u ni faso nafoloko cakɛda cɛ.

Walasa ka basigi ani kɛnɛya baara la o disidakow ta la, gɔfɛrɛnaman jɛnna, kabini an ka jamana ka yɛrɛta san fɔlɔw la, ni sariya n°62-67/AN-RM min tara utikalo tile 09 san 1962, baarako taabolo kan Mali kɔnɔ ani sariya n°62-68/AN-RM min tara utikalo tile 09 san 1962, hadamadenya siniɲɛsigi kan Mali kɔnɔ.

O sariya ninnu waleyali y’a to dɔ ka se ka bɔ baara kasaaraw fanga la ani banaw baaraw fɛ, ani ka yɛlɛma ɲuman don o kow tali la ba la. O siratigɛ la, sababu caman, i n’a fɔ fɛɛrɛ kuraw ɲɛtaa, olu ye yɛlɛma don baara kɛcogo la diɲɛ kɔnɔ dɔɔnin-dɔɔnin ni nɔgɔya donni ye farati kuraw wulili la, ka kɔrɔlenw to u cogo la.

Walasa ka se ka dɔ fara baara farati kuraw ɲɛsigili fanga kan ani ka yɛlɛma ɲuman don baarakɛlaw lakananni sariyako cogoya la, gɔfɛrɛnaman jɛnna ni sariya caman ye ani k’a bolonɔ bila diɲɛ tɔnba ka bɛnkansɛbɛn n°155 la basigi ani kɛnɛya baara la ani san 2022 bɛnkansɛbɛn, o bɛnkan kofɔlen in kunkan, min b’a wajibiya tɔndenjamana kelenna kan, k’a ka faso politiki labɛn basigi ani kɛnɛya baara la, o kan.

Gɔfɛrɛnaman, walasa ka se ka wasa kɛ o wajibi in na ani k’a disi da baara ɲumanko gɛlɛya suguya bɛɛ la, a ye faso politiki labɛn basigi nani kɛnɛya baara la o kan, min bɛna kɛ fara ɲɔgɔn kan kɛnɛ ye jamana ka hakilila bɛɛ la basigi ani kɛnɛya baara la, o kunkan.
 
O politiki in laɲinin ye ka Hadamaden lakanan  baara la ni baara faratiw ɲɛsigili ye, ka dɔ bɔ baara kasaaraw la ani banaw baara fɛ cakɛda bɛɛ la ; hali sɔrɔ minnu tɛ sariya kɔnɔ ulu la, ani ka yɛlɛma ɲuman don sɔrɔ kɛcogo la.

O bɛ jamana jɔli kura sinsinbɔlɔ kɛrɛnkɛrɛnnenw hukumu kɔnɔ, « Mali kura ɲɛtaasira ka bɛn san 2063 ma », faso ka fɛɛrɛ ɲɛtaa ni yiriwali kuntaala jan san 2024-2033 kama, ani baara ɲuman sɔrɔli ɲɛtaa porogaramu.

Faso ka basigi ani kɛnɛya baara la, o politiki sinsinnen bɛ laɲinin kɛrɛnkɛrɛnnen 4 kan ani ka bɔ ni baara waleyali fɛɛrɛ dɔ ye san 2025-2029 kama.

2.    nafoloko ni wariko minisiri ye minisirilajɛ ladɔnniya :

a.    Lajɛba min bɛ kɛ Afiriki asuransiko minisiriw fɛ, o kuncɛkan na a tɔndenjamanaw fɛ, min kɛra zuluyekalo tile 10 san 2025, Lome Togo faaba la.
O lajɛba fɔlɔ in, san 2025 ta senfɛ, u ye ninnu fɛsɛfɛsɛ :
-  desanburukalo tile 17 san 2024 lajɛba seereyasɛbɛn ;
- lajɛba tɛmɛnnen bɛnkanw n’a laɲininw waleyalen bɛ ka se hakɛ min ma ;
- ko dɔnbaa ŋanakulu ka seereyasɛbɛn san 2024 kunkan.

Minisirilajɛ jɛnna ni Afiriki asuranko minisiriw ka lajɛba sekeretɛri zenerali ka seereyasɛbɛnw kɔnɔkow ye san 2024 kunkan.
Minisirilajɛ ye fana, :
- yɛlɛma don Afiriki asuransiko minisiriw kunkansariya cogoya la ;
- ka jɛn ni taabolow ye, minnu bɛ yɛlɛma don ani ka dafali kɛ Afiriki asuranko minisiriw ka koɲɛ dantigɛli sariya la « Zoni CIMA kɔnɔ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, min bɛ wari sɔrɔ cogo jugu, kojugubakɛ musakali ani kɛlɛminɛn juguw jɛnsɛnni kɛlɛ.

b.    diɲɛ wariko ni sekow yiriwali marayɔrɔ cakɛda Afiriki tilebinyanfan tɔgɔ la, o ka jɛkulu min ɲɛsinnen bɛ kuntilennadi ma, o ka lajɛba 35nan bɛnkanw, n’a lajɛ kɛra zuwɛnkalo tile 25 ka se 26 ma san 2025, Nuwakisɛti Moritani faaba la.

Diɲɛ wariko marayɔrɔ cakɛda sekow yiriwali la Afiriki tilebinyanfan fɛ, o bɛ dɛmɛn don dɔ farali la sekow kan  jamana 10 kɔnɔ ani UEMOA fangabulon dɔw la, i n’a fɔ Afiriki tilebinyanfan bankiba (BCEAO) ani UEMOA kolatigɛjɛkulu.

Kuntilennadijɛkulu min ɲɛsinnen bɛ taasira kɛrɛnkɛrɛnnenw donni ma ani ka dɛmɛn don cakɛda la a karankow dantigɛli la. A bɛ a fɛla fana fɔ san baara bolodacogo ani baara sɔrɔ n’a musaka kan.

Baaraw kuncɛyɔrɔ la, jɛkulu ye ninnu kɛ :
- ka jɛn ni seereyasɛbɛnw ye baara bolodacogo ani baara sɔrɔ n’a musaka kan san 2025 kama, ka fara baara bolodacogo sɔrɔ n’a musaka kan san 2026 kama ;
- ka jɛn ni baara sɔrɔ n’a musaka latilennen ye dakun V la ;
- ka dusu don tɔndenjamanaw kɔnɔ, u ka dɛmɛn don cakɛda dakun V baara kɛtaw musako la ;
-  ka kuntilennadijɛkulu ɲɛmɔgɔya di Mali ma san 2 sarati kuntaala kɔnɔ, k’o daminɛ zuwɛnkalo tile 26 san 2025 la.
 
Mali sugandira fana ka kɛ diɲɛ wariko kalanyɔrɔ Afiriki tilebinyanfan tɔgɔ la, o kuntilennadijɛkulu ɲɛmɔgɔ ye san kelen kuntaala kama.

3.    Dugujukɔrɔfɛnko minisiri ye minisirilajɛ ladɔnniya Liputako-Guruma jamanakuntigiw ani/minisiriɲɛmɔgɔw ka laadalatɔnsigi 8nan yiriwaliko la, o kɛli la wiziyo-kɔnferansi fɛ zuluyekalo tile 11 san 2025.
Liputako-Guruma jamanaw ka jɛkulu yiriwaliko la, o laɲinin ye ka yiriwali ani basigi mabɛnnen ɲɛtaa sabati ni dugujukɔrɔfɛnw, kuranko, jiko ani baganmara ni mɔnni donni ye ba la tɔndenjamana saba ninnu kɔnɔ.

Zenerali darimɛ Abudurahamani Tiyani Nizɛri jamanakuntigi ni Liputako-Guruma jɛkulu ɲɛmɔgɔ fana don, Zenerali darimɛ Asimi Goyita ni saheli kungo jamanaw ka kɔnfederasɔn ɲɛmɔgɔ fana don ani Kapitɛni Ibarahimu Tarawele Burukina Faso jamanakuntigi, olu ye lajɛba 8nan in kɛ.

A don lajɛ baara bolodalenw tun ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la, Liputako-Guruma jɛkulu yiriwali kama, o kɛli AES kɔnfederasɔn fangabulon dɔ ye.

Jamanakuntigiw ka lajɛba, a kɛlen kɔ ka kow cogoya dɔn yiriwali kunkan Liputako-Guruma kɔnɔ o seereyasɛbɛnw fɛ, ani minisirilajɛ 13nan min kɛra Bamakɔ mɛkalo tile  24 san 2025, a ye bɛnkan nafama caman ta, kɛrɛnkɛrɛnnenya la :
- Liputako-Guruma jɛkulu yɛlɛmani ka kɛ yiriwali porozew n’a porogaramuw waleyali cakɛda ye ka kɛɲɛ n’a kuntilennaw ye ani kɔnfederasɔn minisirilajɛ ka ɲɛmɔgɔya kɔnɔ ;
- Liputako-Guruma jɛkulu yiriwaliko la, o sɛgɛsɛgɛli ;
- waatilatɛmɛn maraɲɛmɔgɔ dɔ sugandili kalo 6 sarati kuntaala kama, min b’o bayɛlɛmani in kɛ minisirilajɛ ka ɲɛmɔgɔya kɔnɔ.

Lajɛba senfɛ, furancɛlafanga jamanakuntigi y’a jira ko Liputako-Guruma jɛkulu yiriwali kama, o bayɛlɛmani ka kɛ yiriwali porozew n’a porogaramuw waleyali cakɛda ye, o b’a to saheli kungo jamanaw ka kɔnfederasɔn ka se ka a labɛncogo, a musakako ani porozew ni porogaramuw waleyacogo kɔlɔsi kɔnfederasɔn kɔnɔ.

 

4.   Kɛnɛyako ni hadamadenya yiriwali minisiri ye minisirilajɛ ladɔnniya banako cogoya la an ka jamana kɔnɔ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, fɛn ma fara sumayaba bana ka mɔgɔ minɛnen hakɛ kan ka sanga ni a dɔgɔkun tɛmɛnnen in cogoya ye.

Furancɛlafanga jamanakuntigi b’a ɲinin sigidalamɔgɔw fɛ, u ka yɛrɛtanga ani banaw kunbɛnni fɛɛrɛw matarafa.

Bamakɔ, zuluyekalo tile 16 san 2025

Gɔfɛrɛnaman sekeretɛri zenerali,

Birama KULUBALI
 
Sewaliye de lɔrɔduru nasiyonali

 

Rédaction Kibaru

Nin fana kalan : Maliden sigilenw Ɛsipaɲi : Minisiriɲɛmɔgɔ ka jigisigi kumaw

Zenerali de diwisɔn Abudulayi Mayiga da sera gɛlɛya minnu bɛ Malidenw kan kɔkan sɛbɛn nafamaw kunkan, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Kariti NINA, kariti biyometiriki, pasipɔri. Maliden minnu sigilen bɛ Ɛsipaɲi, olu fana da sera nin fɛn ninnu ma, ani k’a ɲinin Mali ɲɛmɔgɔw fɛ u ka bolonɔ.

Nin fana kalan : Jamanakuntigi n’a nɔfɛjama ani cakɛda Yadaran, jɛɲɔgɔn sɛbɛ Mali sanubɔgɔ koli izinin jɔli la Senu, o baarakɛlaw

Mali cidenklu taara a ɲɛ da Kazan cakɛda « Rostec » kan kunun. O ye helikɔputɛri dilanyɔrɔba lakodɔnnen ye diɲɛ kɔnɔ. U ye Yadaran baarakɛla dɔw fana bisimila ; o cakɛda in de bɛna Mali sanubɔgɔ koli izinin jɔ pankurunjiginkɛnɛ masurunna na Senu Bamakɔ.

Nin fana kalan : Jamanakuntigi ka foroba taama Irisila : Tatarisitan y’a ka siwiliw ni lakananbaaw ka mɔbiliw dilan izinin daw yɛlɛ jamanakuntigi Asimi Goyita ye

Mali cidenklu taara a ɲɛ da Kazan cakɛda « Rostec » kan kunun. O ye helikɔputɛri dilanyɔrɔba lakodɔnnen ye diɲɛ kɔnɔ. U ye Yadaran baarakɛla dɔw fana bisimila ; o cakɛda in de bɛna Mali sanubɔgɔ koli izinin jɔ pankurunjiginkɛnɛ masurunna na Senu Bamakɔ.

Tigi ka sεbεnniw

Maliden sigilenw Ɛsipaɲi : Minisiriɲɛmɔgɔ ka jigisigi kumaw

Zenerali de diwisɔn Abudulayi Mayiga da sera gɛlɛya minnu bɛ Malidenw kan kɔkan sɛbɛn nafamaw kunkan, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Kariti NINA, kariti biyometiriki, pasipɔri. Maliden minnu sigilen bɛ Ɛsipaɲi, olu fana da sera nin fɛn ninnu ma, ani k’a ɲinin Mali ɲɛmɔgɔw fɛ u ka bolonɔbila kɛ u ni Ɛsipaɲi cɛ u ka se ka basigi sɔrɔ u ka ɲɛnamaya kɔnɔ u fɛ yen.

Par Rédaction Kibaru


Publié lundi 30 juin 2025 à 12:47

Jamanakuntigi n’a nɔfɛjama ani cakɛda Yadaran, jɛɲɔgɔn sɛbɛ Mali sanubɔgɔ koli izinin jɔli la Senu, o baarakɛlaw

Mali cidenklu taara a ɲɛ da Kazan cakɛda « Rostec » kan kunun. O ye helikɔputɛri dilanyɔrɔba lakodɔnnen ye diɲɛ kɔnɔ. U ye Yadaran baarakɛla dɔw fana bisimila ; o cakɛda in de bɛna Mali sanubɔgɔ koli izinin jɔ pankurunjiginkɛnɛ masurunna na Senu Bamakɔ.

Par Rédaction Kibaru


Publié vendredi 27 juin 2025 à 14:29

Jamanakuntigi ka foroba taama Irisila : Tatarisitan y’a ka siwiliw ni lakananbaaw ka mɔbiliw dilan izinin daw yɛlɛ jamanakuntigi Asimi Goyita ye

Mali cidenklu taara a ɲɛ da Kazan cakɛda « Rostec » kan kunun. O ye helikɔputɛri dilanyɔrɔba lakodɔnnen ye diɲɛ kɔnɔ. U ye Yadaran baarakɛla dɔw fana bisimila ; o cakɛda in de bɛna Mali sanubɔgɔ koli izinin jɔ pankurunjiginkɛnɛ masurunna na Senu Bamakɔ.

Par Rédaction Kibaru


Publié vendredi 27 juin 2025 à 14:19

L’espace des contributions est réservé aux abonnés.
Abonnez-vous pour accéder à cet espace d’échange et contribuer à la discussion.
S’abonner